Powiat krasnostawski i jego mieszkańcy. 1939 - 1945 Drukuj Email
poniedziałek, 21 października 2019 00:00

Powiat krasnostawski 1939-1945 Dnia 17 października 2019 roku w Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie odbyło się uroczyste otwarcie wystawy czasowej pt. "Powiat krasnostawski i jego mieszkańcy 1939-1945. W 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej". Ekspozycja została przygotowana w oparciu o zbiory własne muzeum i uzupełniona o kilka fotografii z kolekcji prywatnej.

Na wystawie znalazło się łącznie 300 eksponatów. Wśród zgromadzonych obiektów warto wymienić m. in. fotografie oficerów i żołnierzy z 2 Batalionu Telegraficznego Wojska Polskiego stacjonującego do wybuchu wojny w Krasnymstawie, zamordowanych przez Niemców: Pawła Wisza - adwokata i Henryka Radomyskiego - burmistrza w latach 1939-1942. Żołnierzy Wojska Polskiego, którzy znaleźli się w niemieckiej niewoli (m.in. Stanisława Klima z Ostrzycy) lub trafili do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (jak kapitan Stanisław Piłat komendant szkoły Oficerskiej Artylerii, czy plutonowy Władysław Huba z Łopiennika Dolnego, który brał udział w bitwie pod Monte Cassino). Więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz (m.in. Franciszka Szadury z Łopiennika Podleśnego i Juliana Zammla z Kraśniczyna), członków cywilnych struktur podziemia oraz oddziałów partyzanckich, żołnierzy z 1 Armii ludowego Wojska Polskiego wkraczających do Krasnegostawu w lipcu 1944 roku.  Członków Batalionów Chłopskich - Wacława i Jana Szostaków aresztowanych w listopadzie 1944 roku przez sowieckie NKWD i wywiezionych do ZSRR. Wystawa prezentuje również zdjęcia wykonane przez Niemców w Krasnymstawie, Białce, Izbicy i Turobinie (w tym ukazujące generalnego gubernatora Hansa Franka podczas jego pobytu na terenie powiatu krasnostawskiego).

Świadectwem tamtych tragicznych czasów są także zachowane do dzisiaj listy z więzień oraz obozów jenieckich i koncentracyjnych (np. wspomnianego już Władysława Huby więzionego przez Sowietów w Równem do matki i Ignacego Lipczyńskiego - późniejszego dyrektora Społecznego Ogniska Muzycznego w Krasnymstawie z KL Auschwitz do żony), czy dokumenty (m.in. wezwanie do pracy przymusowej w obozie pracy w Gorzkowie dla Icka Kacmana i karta pracy majora BCh Stanisława Sokołowskiego - dowódcy akcji na więzienie w Krasnymstawie we wrześniu 1943 roku, zamordowanego przez komunistów w listopadzie 1945 roku).

Na wystawie zobaczyć można też obwieszczenia władz niemieckich dotyczących m.in. godziny policyjnej oraz osób skazanych na karę śmierci, dekret PKWN o reformie rolnej, czy wychodzącą w podziemiu prasę ("Biuletyn Informacyjny", "Zielona kadra", "Zew"). Wśród militariów prezentowana są: używane w czasach II wojny światowej m.in. szable, bagnety i hełmy pochodzącą z polskich, niemieckich i sowieckich wytwórni oraz odznaki i orły używane w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej, Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, oddziałach partyzanckich (głównie Armii Krajowej) i ludowym Wojsku Polskim.

Ważna pozycją, która uzupełnia wystawę są wyemitowane przez Narodowy Bank Polski w latach 1981-2017 monety okolicznościowe, na których upamiętniono osoby i wydarzenia z okresu drugiej wojny światowej.

Kuratorem wystawy jest Artur Capała - kustosz w Dziale Historii i Numizmatyki krasnostawskiego muzeum. Ekspozycja czynna będzie do 31 stycznia 2020 roku.